کارشناس حقوق و کسب و کار حقوقی

این متن پادکست حقوق پویا است برای شنیدن اینجا کلیک کنید.

پرسشی که ذهن بسیاری از دانشجوهای حقوق، وکلای جوان و حتی خانواده‌هایشان را درگیر کرده. پرسشی که شاید جوابش تلخ باشد، اما در نهایت یک راهکار طلایی و نجات‌بخش هم برایتان دارم.

پرسش این است: چرا با وجود این همه پرونده و اختلاف، فارغ‌التحصیلان حقوق و وکلا بیشترشان یا بیکارند، یا کم‌کار؟ یا کار حقوقی بدون پروانه وکالت چگونه می‌شود؟

چرا کسی که ۴ سال زحمت کشیده و حقوق خوانده، امروز یا بیکار است یا به کار دیگری می‌پردازد مانند اینکه راننده‌ی تاکسی اینترنتی باشد یا کسی که وکیل شده‌است اما پرونده‌ای ندارد! بگذارید برایتان روشنش کنم.

 سه بحران بزرگ

داستان از اینجا شروع می‌شود که ما در دانشگاه، حقوق را مثل تاریخ می‌خوانیم. استاد می‌آید، متن قانون را می‌خواند، ما هم همان را امتحان می‌دهیم. اما کسی به ما یاد نمی‌دهد چطور این قانون را تبدیل به درآمد و راه‌حل کنیم. این اولین و بزرگترین بحران است: شکاف عمیق بین دانش تئوری و مهارت کاربردی.

وکیل یا مشاور حقوقی که از دانشگاه بیرون می‌آید، قانون مدنی را مثل آب خوردن بلد است، اما وقتی یک مشتری می‌آید و می‌گوید «آقا من یک چک برگشتی دارم»، نمی‌داند دقیقاً باید اول به دادسرا مراجعه کند یا اداره ثبت! این فاجعه نیست؟

دومین بحران، شغل وکالت دادگستری است. ما فکر می‌کنیم تنها راه نجات، گرفتن پروانه وکالت و ایستادن در هیاهوی دادگاه خانواده و کیفری است. این رقابت کور باعث شده بازار سنتی وکالت کاملاً اشباع شود. وکلا بدون پرونده می‌مانند؛ برای یک پرونده تصادف یا طلاق، قیمت‌ها را می‌شکنند… نتیجه؟ همه‌شان کم‌کار و بی‌پول می‌مانند.

و سومین بحران، ناآگاهی از تخصص‌های پول‌ساز حقوقی است. مشتری وجود دارد، پول هم وجود دارد، اما نه وکیل می‌داند کجاست، نه مشتری می‌داند چه کسی می‌تواند نجاتش بدهد. اینجا نقطه طلایی ماجراست.

بخش دوم: نقشه گنج – حقوق کاربردی

حالا برسیم به بخش شیرین ماجرا، همان راهکاری که گفتم. تصور کن یک فارغ‌التحصیل حقوق، به‌جای این‌که فقط منتظر پروانه وکالت بماند یا غر بزند که کار نیست، مهارت‌های کاربردی یاد بگیرد. مهارت‌هایی که بازار برای متخصصشان التماس می‌کند، اما متخصص کم است!

بگذارید مصداقی حرف بزنیم:

۱. حقوق ثبت: می‌دانی چند درصد دعاوی ملکی و مالی، ریشه در اشتباهات ثبتی دارند؟ اگر کسی سند تک‌برگ، تفکیک، افراز و رفع بازداشت را بلد باشد، نیازی نیست دنبال کار بگردد. بنگاه‌های املاک و سرمایه‌گذاران بزرگ دنبال چنین فردی می‌گردند. اینجا خبری از دعوای دادگاهی نیست؛ کار اداری است و پول پارویی!

۲. حقوق کار: با این وضعیت اقتصادی، کارگر و کارفرما هر روز درگیرند. تنظیم یک دادخواست درست در هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف، یا نوشتن یک قرارداد کار که جلوی میلیاردها ضرر را بگیرد، خودش یک شغل تمام‌وقت است. چند وکیل بلدند فرم بیمه بیکاری را حرفه‌ای تنظیم کنند؟ خیلی کم!

۳. اسناد تجاری: هنوز هم چک و سفته، سلطان اقتصاد و دعواهای ماست. دوره وصول چک و دعاوی حقوقی-کیفری اسناد تجاری، یک گنج پنهان است. اگر کسی حقوق ثبت و اسناد تجاری را با هم بلد باشد، می‌تواند یک دفتر تخصصی وصول مطالعات بزند و دیگر به پرونده‌های بی‌پول طلاق فکر نکند.

۴. داوری حقوقی: هیچ‌کس دلش نمی‌خواهد پایش به دادگاه باز شود. همه می‌خواهند دعوایشان ظرف دو هفته حل شود. اگر یاد بگیری داور حرفه‌ای شوی، رأی صادر کنی و قراردادها را با شرط داوری درست ببندی، عملاً قاضی بخش خصوصی خواهی بود، با سرعت بالا و درآمد عالی!

۵. حقوق مالیاتی: این دیگر نان خالص است. مشاور مالیاتی شدن، پر کردن اظهارنامه‌های مالیاتی، اعتراض به برگ‌های تشخیص… هیچ شرکتی بدون یک متخصص مالیاتی دوام نمی‌آورد. وکلا معمولاً از مباحث مالی فراری‌اند، اما تو اگر ترکیب حقوق و مالیات را بلد باشی، یک سر و گردن از دیگران بالاتری.

۶. حقوق شهرداری‌ها: کمیسیون ماده ۱۰۰، پایان کار، جواز ساخت، تخلفات ساختمانی. فکر می‌کنی چند نفر بلدند با این غول دعاوی ملکی کنار بیایند؟ بازار مسکن و ساخت‌وساز همیشه داغ است و مهندسان و مالکان، پیوسته دنبال یک متخصص شهرداری می‌گردند که جلوی پلمپ و جریمه‌های سنگین را بگیرد.

۷. قراردادنویسی: آخرین و شاید مهم‌ترین سلاح. هنر نوشتن قراردادی که هیچ راه فراری برای طرف مقابل باقی نگذارد؛ از قرارداد مشارکت در ساخت گرفته تا قراردادهای تأمین مالی و فرانچایز. تو می‌توانی به شرکت‌ها و استارتاپ‌ها ملحق شوی و بابت هر قرارداد، میلیون‌ها تومان حق‌المشاوره بگیری.

نتیجه‌گیری نهایی:

پس دوست من، مشکل بازار کار حقوق نیست؛ مشکل طرز فکر ما و دانشگاه‌هایی است که فقط فارغ‌التحصیلان تئوری‌زده تحویل می‌دهند.

اگر امروز احساس می‌کنی بیکار و کم‌کاری، جواب اینجاست: از تنها وکالت دادگستری خارج شو. وقتی در یک دوره جامع «حقوق کاربردی» با همین هفت سرفصل شرکت می‌کنی، دیگر فقط یک وکیل یا یک فارغ‌التحصیل نیستی؛ تو یک «مشاور جامع کسب‌وکار حقوقی» هستی.

نکته کلیدی دیگر این است که در پایان دوره می‌توانی مدرک معتبر از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هم بگیری با عنوان مشاور حقوقی MBA که تایید دانش حقوق کاربردی تو را نشان می‌دهد.

و دیگر لازم نیست نگران رقیب باشی، چون کمتر کسی این مهارت‌ها را یکجا بلد است. وقتی قرارداد می‌نویسی، پیوست مالیاتی آن را هم پیش‌بینی می‌کنی. وقتی چک می‌گیری، مسیر ثبت و اجرائیه را می‌دانی. وقتی کارفرما پیشت می‌آید، هم بحث بیمه‌اش را حل می‌کنی هم تخلفات ساختمانی شرکتش را.

وقتتان پر می‌شود، چون تبدیل می‌شوید به یک نقطه اتکای کامل. کارتان رونق می‌گیرد، چون مردم نه‌فقط برای دادگاه، که برای حفظ سرمایه و پیشگیری از ضرر به سراغتان می‌آیند.

پس دست دست نکن. تخصص‌های کلیدی و پول‌ساز را یاد بگیر و بازار را از آن خودت کن. بازار حقوق تشنه کسی است که راه‌حل دارد، نه کسی که فقط ماده قانونی را از حفظ می‌خواند.

اگر خواستی بیشتر درباره‌ی دوره بدانی به من پیام بده تا بیشتر در موردش مشاوره بگیری

ممنون که تا اینجا همراه من بودید. این قسمت را برای دوست و همکلاسی‌هایتان که هنوز درگیر این سردرگمی هستند بفرستید. تا فرصت دیگر، خدانگهدار.